NLMagazine/Haarlem, Kunst & Cultuur - Iedereen kent de onmogelijke trappen, de eindeloze perspectieven en de fascinerende prenten van M.C. Escher (1898 – 1972). Minder bekend is dat de wereldberoemde graficus zijn studie in Haarlem deed en zodoende een grote liefde had voor de muziek van Johann Sebastian Bach én voor de Grote of St.-Bavokerk kreeg.
Op zaterdagavond 3 oktober brengt Podium21 de voorstelling ‘Escher & Bach’ tot leven als waardige afsluiter van de jaarlijks door de Bavovrienden georganiseerde Bavodag.
‘Escher & Bach’ is een cross-overconcert van Podium21, waarin orgelmuziek, theater en lichtkunst samenkomen. De gedeelde fascinatie van de kunstenaars voor structuur, ritme, oneindigheid en verbeeldingskracht vormt de basis voor een indrukwekkende totaalbeleving. Het concert is in handen van organist Geerten van de Wetering, acteur Aus Greidanus en lichtkunstenaar Jeroen Alexander Meijer, die samen zorgen voor een avond waarin muziek, beeld en verhaal in elkaar overvloeien.
De magie van architectuur en muziek
M.C. Escher bezocht tijdens zijn studie in Haarlem rond 1919 regelmatig orgelconcerten in de Grote of St.-Bavokerk en vond daar een belangrijke bron van inspiratie. In de muziek van Bach herkende hij dezelfde harmonie, structuur en wiskundige precisie die ook zijn eigen grafische werk kenmerken. Bach wist met klanken patronen, herhaling en een gevoel van oneindigheid op te roepen, thema's die de kunstenaar zijn hele leven fascineerden en in zijn prenten steeds opnieuw onderzocht.
Ook de indrukwekkende architectuur van de Bavo liet een onuitwisbare indruk op hem achter. De majestueuze gewelven, het subtiele spel van licht en schaduw en de bijna perfecte symmetrie van het eeuwenoude kerkinterieur vormden een onuitputtelijke bron van inspiratie.
Escher & Bach
‘Escher & Bach’ ontstond in het Escherjaar in 2023. Organist Geerten van de Wetering stuitte op een beschrijving van de ervaring die M.C. Escher beleefde tijdens een orgelconcert in de Grote of St.-Bavokerk. De overweldigende klank van het beroemde Müller-orgel en zijn grote liefde voor de muziek van Johann Sebastian Bach vormen nu de inspiratie voor deze voorstelling, waarin orgelmuziek, theater en lichtkunst samenkomen. Acteur Aus Greidanus verbindt de werelden van Bach en M.C. Escher met verhalen en teksten, terwijl lichtkunstenaar Jeroen Alexander Meijer een visuele laag toevoegt. Met medewerking van sopraan Elma Dekker ontstaat een meeslepende totaalbeleving waarin muziek, beeld en architectuur elkaar versterken.
Programma Bavodag
De Vereniging Vrienden van de Grote of St.-Bavokerk organiseert jaarlijks in het eerste weekend van oktober de Bavodag. Al vanaf 11.30 uur is er in en rond de Grote of St.-Bavokerk een gevarieerd programma met een carillonconcert door Rien Donkersloot, optredens van het Bavissimo Koperkwartet, rondleidingen, demonstraties van de Slinger van Foucault en een orgelconcert door stadsorganist Anton Pauw op het beroemde Müllerorgel. Om 19.30 uur begint Escher & Bach, tickets te reserveren via www.bavovrienden.nl
Over de Vereniging vrienden van de Grote of St.- Bavokerk (Bavovrienden:
De Vereniging Vrienden van de Grote of St.-Bavokerk te Haarlem, opgericht in 1975, ziet de Grote Kerk als belangrijk cultuurhistorisch erfgoed. Zij streeft ernaar het kerkgebouw en haar inventaris te behouden. Doel van de vereniging is het behoud en de restauratie van uit cultuurhistorisch oogpunt waardevolle objecten in de Grote of St.-Bavokerk te Haarlem.
Over Podium21
Podium21 is een jong initiatief dat najaar 2021 van start is gegaan. Podium21 maakt en presenteert bijzondere, eigentijdse producties rond het orgel en wil middels unieke producties een breed publiek, jong en oud, bereiken en raken met de schoonheid en veelzijdigheid van het instrument. De ongekende en vaak onbekende mogelijkheden van het orgel worden daarbij ingezet in allerlei combinaties en onverwachte kruisbestuivingen, zoals film, dans, orkest, video-animatiekunst, theater. Met avontuurlijke multidisciplinaire voorstellingen wil Podium21 het orgel als waardevol element laten functioneren in de cultuur van nu en een ’21e-eeuws podium’ bieden aan een eeuwenoud instrument. Artistiek leider van Podium21 is organist Geerten van de Wetering.
Het getal 21 in de naam Podium21 verwijst naar het nu; de 21e eeuw. Het schijnt daarnaast ook het gewicht van onze ziel te zijn (21 gram), daar waar muziek ons raakt.
Over de Bavodag
Traditiegetrouw organiseert de Vereniging Vrienden van de Grote of St.-Bavokerk in het eerste weekend van oktober de jaarlijkse Bavodag, ter gelegenheid van de naamdag van Sint Bavo op 1 oktober. Bezoekers kunnen de hele dag genieten van een gevarieerd programma met veel gratis activiteiten in en rond de Grote of St.-Bavokerk, waaronder rondleidingen, muziek, demonstraties en bijzondere ontmoetingen met het monumentale erfgoed van de kerk. De dag wordt feestelijk afgesloten met de multidisciplinaire voorstelling ‘Escher & Bach’, waarin orgelmuziek, theater en lichtkunst samenkomen. Tickets voor dit slotconcert zijn vanaf nu verkrijgbaar via www.bavovrienden.nl.
Over ‘Escher & Bach’
De voorstelling ‘Escher & Bach’ is ontstaan in 2023, het jaar waarin het 125e geboortejaar van M.C. Escher werd gevierd. De beroemde graficus had een grote liefde voor muziek, in het bijzonder de (orgel)muziek van Johann Sebastian Bach. Tijdens het werken aan zijn tekeningen luisterde hij vaak naar muziek van Bach en hij kon helemaal opgaan in de orgelmuziek van Bach. In de fuga’s van Bach zag hij overeenkomsten met zijn eigen werk. In een van zijn brieven beschrijft hij op beeldende wijze zijn eerste, verpletterende ervaring met het orgel in de Haarlemse St. Bavokerk. Zijn eerste tekeningen met spiegeling ontstonden in de St. Bavokerk in Haarlem, de stad waar hij het vak leerde.
‘Escher & Bach’ is een multidisciplinaire voorstelling waarin al deze elementen, het leven en werk van de twee kunstenaars op bijzondere wijze bij elkaar komen in muziek, lichtkunst en theater. Orgelwerken van Bach, uitgevoerd door organist Geerten van de Wetering, worden afgewisseld met theatrale bijdragen waarin acteur Aus Greidanus bruggen slaat tussen de muziek van Bach en het leven en werk van M.C. Escher. Lichtkunstenaar Jeroen Alexander Meijer vertoont lichtkunstwerken bij de muziek van Bach geïnspireerd op het werk van M.C. Escher. Het publiek wordt zodoende meegenomen op een reis door herhaling, perspectief en schaduw, belangrijke elementen in het werk van M.C. Escher. Sopraan Elma Dekker zingt een aria van Bach.
‘Soms, als de organist Bach speelt, dan valt alles weg, dan zijn er geen mensen meer, geen kerk, dan is er niets dan klank.’ – M.C. Escher
Credits
Orgel Geerten van de Wetering
Acteur Aus Greidanus
Lichtkunst Jeroen Alexander Meijer
Sopraan Elma Dekker
Concept Geerten van de Wetering / Podium21





